Voor als de wereld vergaat: mijn slimme kweekkast samen met de Homey Pro

Voor als de doomsday echt werkelijkheid zou worden, hebben we tijdens de coronaperiode een kweekkast gemaakt, zodat we zelfvoorzienend zouden kunnen zijn. Gelukkig is het nooit zover gekomen en konden we gewoon boodschappen blijven doen. Maar je eigen voedsel kweken blijft natuurlijk erg leuk.

De eerste stap was het bouwen van een kweekkast, zodat de planten beter beschermd zijn tegen de elementen. Je kunt natuurlijk kant-en-klare pakketten kopen, maar zelf bouwen is veel leuker. Onze tuin is niet zo groot, dus een kast op maat is ideaal. Daarnaast is hout tegenwoordig bijna net zo duur als goud, dus als je ergens kunt besparen is dat mooi meegenomen.

De kast hebben we gemaakt van Douglas hout. Dit is goedkoper dan hardhout en bijna net zo duurzaam. Een ander voordeel is dat het makkelijk te bewerken is; het wordt pas echt hard nadat je het verwerkt hebt. 

De verbindingen hebben we gemaakt met pen-en-gatverbindingen en verlijmd met lijm die geschikt is voor buitengebruik. Hierdoor zit het geheel stevig in elkaar en kan het tegen een stootje. Aan de bovenkant zitten twee kleppen die open en dicht kunnen. Om goed bij de planten te kunnen, hebben we een deur gemaakt die volledig open kan wel zo handig.

Je kunt natuurlijk echt glas gebruiken voor voldoende licht, maar dat is vrij duur en breekbaar. Daarom hebben we gekozen voor 3 mm plexiglas. Dit is makkelijk te verwerken, flexibel en breekt niet snel. Bovendien hoeft alles minder precies te passen.

Dit is een Smart Home blog, dus we gaan niet te diep in op de exacte bouw van deze kast maar de tekening kun je hier vinden.

Dat kan slimmer

Het eerste seizoen hebben we tomaten, komkommers, kruiden, courgettes en pompoenen gekweekt. Omdat het overdag behoorlijk warm werd in de kast (en ’s nachts juist koud), moesten we de kleppen elke dag handmatig openen en sluiten. Kweken is leuk, maar het zou nóg leuker zijn als dit automatisch gaat.

We hebben al een Smart Home systeem (Homey), dus ik dacht: dit moet te automatiseren zijn. En als we dan toch bezig zijn, kunnen we ook meteen regelen dat de planten automatisch water krijgen.

Wat hebben we nodig:

- Lineaire Actuator (x2)
- Qubino Shutter DC
- Homey (of andere smart home hub)
- Waterpomp
- Water reservoir
- Voeding 12 V (voor buiten)
- Neo Coolcam Water sensor (Z-Wave)
- Vlotter 

Zie volledige lijst onder dit artikel.

Welkom Lineaire Actuator

Om de kleppen automatisch te openen en sluiten, gingen we op zoek naar iets dat de klep kon aanduwen en via Homey te bedienen is. In eerste instantie kwamen we uit bij een raamopener van Megavent. Deze werkt zonder stroom, met een hydraulisch systeem dat uitzet bij warmte. Prima oplossing, maar niet te koppelen aan Homey en vrij prijzig (ongeveer €140).

Een andere optie was Fakro, bekend van dakramen. Deze werken met Z-Wave en zijn dus te koppelen aan Homey, maar kosten al snel €250 per stuk.

Dat vonden we wat overdreven voor een kweekkast. Uiteindelijk kwamen we via AliExpress uit bij een lineaire actuator. Dit is een motortje dat een stang naar buiten duwt (en weer terugtrekt). Precies wat we nodig hadden. Door de polariteit (+/-) om te draaien, beweegt de actuator in of uit. Hij stopt automatisch, dus je hoeft niet bang te zijn dat hij zichzelf kapot drukt.

De actuator werkt op 12V, dus had ik nog een slimme module nodig. Die vond ik in de Qubino/Shelly Flush Shutter DC, bedoeld voor gordijnen en rolluiken. Perfect voor dit project.

Eerst heb ik de module van stroom voorzien met een spatwaterdichte adapter. Daarna toegevoegd aan Homey en gekalibreerd. Dit moesten we een paar keer herhalen voordat het goed werkte.

Na montage in de kas kon het automatiseren beginnen. In eerste instantie wilden we werken met buitentemperatuur via Weather Underground, maar dat vonden we niet nauwkeurig genoeg. Daarom hebben we een Aqara temperatuur- en luchtvochtigheidssensor in de kas geplaatst. Deze werkt via Zigbee en kost rond de €20.

Nu we alle onderdelen hebben is het tijd om de boel te automatiseren.

Als startpunt gebruiken we de temperatuursensor. In ons geval willen we dat de kleppen open gaan als het 19 graden is. 

Als de temperatuur onder de 14 graden komt mogen de kleppen weer dicht. Je hoeft niet bang te zijn dat de kleppen de hele tijd open en dicht gaan want de temperatuur schommel niet zo snel. Mocht dit in jouw geval wel zo zijn dan zou je nog een timer kunnen toevoegen.

Kan nog beter:

Deze flows hebben bij ons een tijd gedraaid en dit werkte perfect. Het enige waar we tegenaan liepen, is dat als het gaat regenen er een laag water op de klep komt te staan. Dit is niet zo wenselijk. Nu heeft de Homey een buienradar APP. Hiermee kun je zien of er regen gaat vallen. Hiervoor hebben we een flow gemaakt, dat als er regen aan komt de klep dicht moet en weer open als het gestopt is. Maar helaas werkte dit niet helemaal fijn. Dit komt omdat de buienradar APP niet zo lokaal is en hierdoor hadden we vaak dat de kleppen te laat dicht gingen. Het gebeurde ook vaak genoeg dat het helemaal niet regende en de klep dicht ging. Nu is dit minder erg maar uiteraard niet ideaal.

Tijd dus voor een beter oplossing. In onze tuin hebben we al een weerstation van Netatmo geinstalleerd. Bekijk hier de review van dit product. Met deze kunne we dus mooi bepalen of het regent. We maken dus een flow om te zorgen dat de kleppen dicht en open gaan. Hiervoor moeten we ook onze eerdere flows aan passen voor de temperatuur we willen namelijk niet dat deze tegen elkaar gaan werken

Waterrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

Zo, nu hebben we gezorgd dat de kas niet te warm wordt en de plantjes het fijn hebben. Nog fijner zou zijn als ze ook automatisch water zouden krijgen. Dit zou niet al te ingewikkeld hoeven te zijn want dit is een kwestie van een pomp hebben welke via slangen het water naar de planten brengt. Voor deze pomp zijn verschillende oplossing een vereist was in ieder geval een koppeling met de Homey en dat hij kan werken op 12V. Op Ali express zijn hier verschillende oplossing voor. Uiteindelijk heb ik gekozen voor de goedkoopste pomp welke met slangen, watervoeders en verbindingsstukken komt en een koppeling heeft met eweLink.

Omdat we geen waterkraan in de tuin hebben, hebben we een water reservoir gemaakt die genoeg water heeft voor 2 weken. Het zou mooi zijn om in de toekomst dit nog wat slimmer te maken en een waterkraan te koppelen aan de pomp, maar dit is nogal een klus.

Deze pomp van eweLink reageerde soms niet waardoor hij het hele reservoir leeg trok en de planten overspoelde. Om dit op te lossen hebben we een los 12V pompje gekocht en deze aangesloten op een Zigbee schakelaar. Deze kunnen we aan- en uitzetten via de Homey.

Nu we water en een pomp hebben kunnen we zorgen dat de pomp elke dag even aan gaat om water geven maar hierdoor krijgen de planten te veel water en verzuip je ze. We moeten dus een manier vinden om te kijken wat de vochtigheid is van de grond van de plant. Hiervoor maak ik gebruik van de Xiaomi mi flora sensor welke via Bluetooth werkt en aan de Homey gekoppeld kan worden.

Hoeveelheid water

De hoeveelheid water is wat lastiger te bepalen (hoe lang de pomp moet pompen). Dit is namelijk afhankelijk van veel factoren, zoals de hoeveelheid planten en de groter van de pot/plant. Dit is een proces wat lastig te automatiseren is en zal je toch een beetje in de gaten moeten houden. Misschien mooi voor in de toekomst te kijken hoeveel vochtig erbij komt en hierop de tijd aan te passen.

Bij ons is de ideale tijd tussen de 2 a 3 minuten.

Help geen water

Waar wij een paar keer tegen aan gelopen zijn, is dat het water in het reservoir op raakte. Tijd om hier ook een oplossing voor de vinden. Het zou mooi zijn als we een notificatie zou kunnen ontvangen. Hiervoor gebruiken we een vlotter en de Neo Coolcam watersensor. Hoe we dit gemaakt hebben kun je in deze post lezen.

Kan nog beter

Probleem waar we tegen aan liepen is dat de Flora sensor nogal veel batterijen vreet en hij net even te ver weg van de Homey zit, hierdoor kwamen soms de waardes niet goed binnenkomen. Deze sensoren zijn best een belangrijk onderdeel van het geheel want als dit niet goed werkt krijgen de planten geen water. 

Tijd dus voor een beter oplossing. Na wat speur werk kwamen we een oplossing tegen met de Fibaro Implant en een vochtmeter. 

Temperatuur sensor:

In eerste instantie gebruikten we een Aqara temparatuursensor maar omdat deze "buiten" hangt is de batterij snel leeg door de temperatuurschommelingen. We hadden geen zin om elke maand batterij te moeten vervangen dus hebben we gezocht naar een betere oplossing. We hebben natuurlijk al de Fibaro Implant en hier kan je ook een temparatuursensor op aansluiten. In ons geval gebruik ik de DHT22 welke je rechtstreeks kunt aansluiten op de sensor.

Nog niet helemaal klaar

De automatisering werkt op zich prima met soms een beetje tweaking. Het is vooral fijn als we weg zijn de planten kunnen overleven. Dit overleven in de zomer is nog wel lastig omdat de kas bijna de volle dag in de zon staat. We gooien er dan vaak een doorzichtig kleedje overheen om de zon wat de blokkeren. Maar dit is niet ideaal. Dus om alles nog beter te maken ben ik aan het kijken naar een automatisch rolgordijntje welke dicht gaat bij te hoge temperaturen. 

Gebruikte materialen:

- Zigbee 4 switch:https://s.click.aliexpress.com/e/_c4naUbxx
- Fibaro Implant: https://www.robbshop.nl/fibaro-smart-implant-koppel-gewone-apparaten-aan-je-z-wave-smart-home
- Plant sensor: https://s.click.aliexpress.com/e/_c3AlS2lb
- Pomp: https://s.click.aliexpress.com/e/_c3qt1AJP
- Linear Actuator: https://s.click.aliexpress.com/e/_c357SKk1
- Homey Pro: https://www.robbshop.nl/homey-pro-2026-met-ethernet-adapter
- Neo Coolcam Doorsensor: https://s.click.aliexpress.com/e/_c3VNZ99f
- Vlotter: https://s.click.aliexpress.com/e/_c2w7mgvT
- Regen sensor: https://www.robbshop.nl/Netatmo-Slimme-Regensensor
- Temperatuur sensor: https://s.click.aliexpress.com/e/_c3jE42Up
- Druppelaars plant: https://s.click.aliexpress.com/e/_c42AomXd

Video:

Om alle flows uit te leggen heb ik onderstaande video gemaakt: